Szacowany czas czytania artykułu: 3 minut

Ząbkowanie u niemowlaka to trudny czas zarówno dla maluszka, jak i jego mamy. Nieprzespane noce, ból, płacz i podrażnienie dziąseł potrafią bardzo zmęczyć wszystkich domowników. Jak złagodzić objawy ząbkowania, ulżyć dziecku i sprawić, by ten proces przebiegł jak najłagodniej?

Proces wyrzynania się zębów mlecznych może rozpocząć się u dzieci w różnym wieku. Ząbkowanie u niemowląt w wieku około 4 miesięcy jest dość częstym zjawiskiem, niekiedy dzieci nawet rodzą się z pierwszymi ząbkami, jednak za średnią uznawane jest wyrzynanie się zębów mlecznych około szóstego miesiąca życia dziecka. Proces ten następuje w poszczególnych etapach. Siekacze boczne i przyśrodkowe zwykle wyrastają jako pierwsze, towarzysząc osiągnięciu przez dziecko szóstego miesiąca życia – do mniej więcej jednego roku. W etapie drugim wyrzynają się zęby trzonowe pierwsze, w ostatnim, trzecim stadium, trwającym nawet do trzeciego roku życia dziecka, pojawiają się drugie zęby trzonowe. [1] Zęby mleczne utrzymują się do około piątego roku życia dziecka, po czym ich miejsce zajmują zęby stałe.

Ząbkowanie u niemowlaka – objawy

Objawy ząbkowania nie mają jednolitego przebiegu u wszystkich niemowląt. Wśród potencjalnych objawów współistniejących z rozpoczęciem się procesu ząbkowania najczęściej wymieniane są: wzmożone wydzielanie śliny, swędzenie dziąseł objawiające się potrzebą pocierania ich, intensywne ssanie i zagryzanie palców lub podczas karmienia, problemy ze snem, rozdrażnienie, zaburzenia łaknienia i zanik apetytu, pocieranie i zaczerwienienie twarzy i uszu, wysypka, podwyższona temperatura ciała, przekrwienie błon śluzowych jamy ustnej, dziąseł i gardła, kaszel i wymioty. [2] Symptomy te nie są jednak uznawane za typowe i towarzyszące wyłącznie ząbkowaniu, ślinotok występujący u dzieci w wieku około czterech miesięcy związany jest często z rozwojem gruczołów – ślinianek typowym dla tego etapu rozwoju dziecka. [2] Wymienione wcześniej objawy, jeśli stają się nasilone i długotrwałe, powinny każdorazowo zostać skonsultowane z lekarzem pediatrą, mogą bowiem zwiastować inne dolegliwości i choroby. Nie należy więc bagatelizować dłużej utrzymującej się gorączki, zaczerwienienia gardła lub bezsenności u dziecka i łączyć ich jedynie z potencjalnym nadejściem ząbkowania.

Sposoby na ząbkowanie, czyli jak złagodzić objawy wyrzynania się zębów?

Symptomy ząbkowania, zwłaszcza gdy na dziąsłach daje się już wyczuć wyrzynające się zęby, powodują rozdrażnienie i niepokój u dziecka. Dyskomfort związany ze swędzeniem dziąseł i innymi objawami towarzyszącymi wyrzynaniu się „mleczaków” wywołuje często głośny płacz, spędzając sen z powiek zarówno dziecku, jak i jego opiekunom. Ząbkowanie u niemowląt wiąże się z bólem, opuchlizną w jamie ustnej. Podrażnienie błon śluzowych można złagodzić, stosując specjalne żele znieczulające odpowiednie dla niemowląt i małych dzieci. Warto wybierać te o jak najbardziej naturalnym składzie, bez silnych środków takich jak lidokaina. Aloes i ziołowe wyciągi doskonale poradzą sobie ze swędzeniem, dodatkowo powlekając dziąsła warstwą ochronną, działając bakteriobójczo i antyseptycznie. Przy nakładaniu żelu warto masować palcem dziąsła malucha, zmniejszając obrzęk. Swędzące dziąsła powodują, że dziecko gryzie zabawki, własne paluszki lub mamę podczas karmienia piersią. Aby uniknąć bolesnych skutków tych odruchów, warto zapewnić dziecku specjalny gryzak na ząbkowanie. Gryzaki dla dzieci wykonane są z miękkiego tworzywa, często o porowatej, lecz delikatnej dla dziąseł powierzchni. Niektóre gryzaki mają wewnątrz specjalny płyn przystosowany do schładzania zabawki w zamrażalniku. Zimny gryzak dodatkowo łagodzi opuchliznę dziąseł i przynosi ulgę maluszkowi.

Bibliografia:

1.P. Herman, W. Uracz, Z. Kopański, I. Brukwicka (Journal of Clinical Healthcare 4/2016), Wybrane zagadnienia z fizjologii zębów mlecznych i stałych – rola składników odżywczych [online] https://ruj.uj.edu.pl/xmlui/bitstream/handle/item/140040/kopanski_et-al_wybrane_zagadnienia_z_fizjologii_zebow_mlecznych_i_stalych_2016.pdf?sequence=1&isAllowed=y

2. Natalia Torlińska-Walkowiak, Agata Rataj-Kulmacz (Pediatr Med Rodz 2013, 9 (3), p. 272–275) Wyrzynanie się zębów mlecznych – symptomy towarzyszące czy przypadkowe współistnienie w czasie? [online] http://psjd.icm.edu.pl/psjd/element/bwmeta1.element.psjd-ca427708-fcf6-46ae-8f8d-38fe04ee88a7/c/272-275_Torlinska_Wyrzynanie.pdf